یکی از سوالاتی که ذهن زبانآموزان را مشغول میکند، انتخاب دیکشنری مناسب است. برای انتخاب دیکشنری باید چه معیارهایی را رعایت کنیم؟
قابل اطمینان بودن منبع:
امروزه دیکشنریهای زیادی وجود دارند. اما آیا همهی آنها معانی قابل اطمینانی از کلمات را ارائه میدهند؟ بسیاری از این دیکشنریها در ارائه معنی دقیق کلمات ضعیف عمل میکنند. بنابراین باید دقت کرد. برخی از انتشاراتیهایی که دیکشنریهای قوی ارائه میکنند عبارتند از: Merriam Webster، Longman، Oxford، و …
لهجهی بریتیش و امریکن:
لهجههای بریتیش و امریکن علاوه بر شباهتها، تفاوتهایی نیز در تلفظ، املای کلمات و معنی لغات دارند. این تفاوتها هرچند زیاد نیستند، اما ممکن است زبانآموز را دچار سردرگمی کنند. یک دیکشنری خوب تفاوتهای این لهجهها را به خوبی مشخص میکند.
خلاصه شده (abridged) یا خلاصه نشده:
برخی از دیکشنریها تلاش کردهاند تمامی کلمات موجود در زبان را در خود جا دهند. چنین دیکشنریهایی اگر به صورت چاپی باشند، بسیار قطورند و احتمالاً شما در طی مطالعه خود به آنها نیاز پیدا نمیکنید. دیکشنریهای خلاصه شده (به اصطلاح abridged) با تعداد کلمات بیش از ۱۰۰ هزار لغت میتوانند کار شما را به خوبی راه بیندازند. در صورتی که در حال مطالعه متنی تخصصی هستید، دیکشنریهای تخصصی رشته خود میتواند برای شما بسیار کارساز باشد.
زمان انتشار دیکشنری
زبان پویا است و همواره در حال تغییر و دگرگونی. هر ساله عبارات و اصطلاحات جدیدی وارد زبان میشوند که پیش از آن وجود نداشتند. کلمات قدیمی معانی جدید پیدا میکنند و به شکلی استفاده میشوند که پیش از آن سابقه نداشته است. تکنولوژیهای جدید سیلی از کلمات تازه را وارد زبان کردهاند. تا دو دهه پیش کسی از “internet” یا “weblog” چیزی نشنیده بود.
هرچند تغییرات زبان منحصر به دنیای امروز نیست. زبان در گذشته نیز همواره در حال تغییر بوده. برای مثال در سال ۱۸۰۶ وقتی وبستر دیکشنری خود را منتشر کرد، بهخاطر اینکه کلمات “advocate” و “test” را به عنوان فعل در دیکشنری خود اضافه کرده بود، مورد سرزنش قرار گرفت. همچنین منتقدان او را بهخاطر اضافه کردن کلمات (عوامانه) “advisory” و “presidential” به فرهنگ لغت خود شماتت میکردند. بنابراین میبینیم که تغییر زبان مختص زمان حال نیست و در گذشته نیز این تغییرات وجود داشته است. هرچند ممکن است مقاومتهایی این چنینی در برابر این تغییرات به وجود بیاید.
پس انتخاب دیکشنری بهتازگی ویرایششده میتواند بسیار کمککننده باشد.
دیکشنری های ترجمهشده به زبان مادری
دیکشنریهای ترجمهشده به زبان مادری معمولاً به عنوان یکی از ابزارهای مفید در یادگیری زبان دوم معرفی میشوند. با این حال، بهتر است که زبانآموزان از این گونه دیکشنریها کمتر استفاده کنند. یکی از دلایل اصلی این توصیه این است که همیشه معادلهای زبان مادری دقیقا منطبق با زبان مبدا نیستند و ممکن است تفاوتهای ظریفی در معنی، کاربرد و سطح رسمی بودن داشته باشند.
به عنوان مثال، برخی واژگان و عبارات در یک زبان ممکن است شامل مفاهیم فرهنگی و زمینههای خاصی باشند که به طور کامل قابل ترجمه به زبان دیگر نیستند. این باعث میشود که ترجمهها همیشه نتوانند دقیقاً همان معنی و حس اصلی را منتقل کنند.
اطلاعاتی که ما انتظار داریم درباره کلمه کسب کنیم:
- املای کلمه (spelling): نحوه نوشتن صحیح کلمه را نشان میدهد.
- تلفظ (pronunciation): نحوه صحیح بیان کلمه را مشخص میکند.
- تقسیم هجا (syllable division): کلمه را به واحدهای کوچکتر تقسیم میکند.
- ریشه کلمه (etymology): تاریخچه و منشأ کلمه را توضیح میدهد.
- معنا (meaning): تعریف و معنی دقیق کلمه را ارائه میکند.
- اجزای کلام (part of speech): نوع کلمه را در جمله مشخص میکند؛ مثلاً صفت، اسم، فعل، قید یا حرف اضافه.
- کاربرد (usage): اطلاعاتی درباره نحوه و محل استفاده کلمه ارائه میدهد؛ مثلاً آیا در لهجه امریکن یا بریتانیایی استفاده میشود، رسمی است یا محاورهای، و آیا کاربرد شاعرانه دارد.
- مترادف و متضاد (synonym and antonym): کلمات مشابه و متضاد با کلمه مورد نظر را معرفی میکند.
- اطلاعات عمومی (general information): اطلاعات مربوط به مکانها، اشخاص و موارد دیگر را شامل میشود؛ چه در ترتیب الفبایی یا در بخشی جداگانه از دیکشنری.
دیکشنری آنلاین بهتر است یا چاپی؟
امروزه گزینهی دیکشنری اینترنتی و نرم افزاری نیز در دسترس است. این دیکشنریها نسبت به دیکشنریهای آنلاین مزایا و معایبی دارند.
مزایای دیکشنری آنلاین:
۱- دسترسیپذیری آسانتر: همیشه و در هر زمان که به اینترنت دسترسی دارید، میتوانید از دیکشنری آنلاین استفاده کنید.
۲- بهروزرسانی مداوم: دیکشنریهای آنلاین معمولاً بهروزرسانیهای مداوم دریافت میکنند، بنابراین شما همیشه به جدیدترین واژگان و تعاریف دسترسی دارید.
۳- دارای صدا و تصویر: برخی دیکشنریهای آنلاین شامل تلفظهای صوتی و تصاویر مرتبط با واژگان هستند که به درک بهتر کمک میکند.
۴- قابلیت جستجوی پیشرفته: دیکشنریهای آنلاین معمولاً امکانات جستجوی پیشرفتهتری دارند و میتوانید واژگان را بر اساس معیارهای مختلف پیدا کنید.
معایب:
- حواس پرتی دیجیتال: ممکن است که شما در حین استفاده با سیلی از نوتوفیکیشنها مواجه شوید و از هدف اصلیتان یعنی مطالعه باز بمانید.
- حس خوب کاغذ: برای بسیاری از افراد استفاده از کاغذ احساس نوستالژیک بیشتری دارد و کلمات چاپی راحت در ذهنشان باقی میماند.
معرفی برخی از دیکشنری ها:
آنلاین:
- merriam-webster.com
- oed.com
- dictionary.cambridge.org
- ldoceonline.com
- collinsdictionary.com
- abadis.ir
- fastdic.ir
آفلاین:
دیکشنری های چاپی:
- Oxford Advanced Learner’s Dictionary
- Longman Dictionary of Contemporary English
- Cambridge Advanced Learner’s Dictionary
- Collins English Dictionary
- Merriam-Webster’s Collegiate Dictionary
منابع:
Yorkey, Richard C. Study skills. New York: Prentice-Hall, 1970